ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 17



                                               

وشکە با

وشکە با بریتییە لە بواری کاریگەریی خێراییی با لەسەر دابەزینی پلەی گەرمیی جەستەی مرۆڤ، چونکە زانراوە کە پلەی ھەستیاری جەستەی مرۆڤ دەگۆڕێت بەگوێرەی ڕێژەی خێراییی با. لە ساڵی ١٩٤٥ ھەریەکە لە زانایان سیپڵ و پاسێڵ ئاشکرایان کرد کە بواری خێراییی با چەن ...

                                               

ھایدیان

                                               

ھەڵگورد

چیای‮ ‬ھەڵگورد ھەرچەندە ھەندێ کەس بە ھەڵە دەڵێن یەکەم چیای بەرزی باشوورە بەڵام لە ڕاستیدا دووەم بەرزترین لوتکە چیای‮ باشووری کوردستان و ھەروەھا ئێراقیشە، لەدوای لوتکەی چیخی دەرێوە. بەرزی لوتکەکە ٧٠٦٣ مەتر لە سەر ئاستی‮ ‬رووی‮ ‬دەریایە، ‮ ‬بە دوور ...

                                               

ھێنێ

ھێنێ یەکێک لە شارەکانی تورکیایە کە لە پارێزگای دیاربەکر ھەڵکەوتوووە. بەپێی سەرژمێرییەکانی ساڵی ٢٠٠٨ ژمارەی دانیشتووانی ٣٢٫٣٢٠ کەس بووە، کە نزیکەی ٨٫٧٧٨ کەسیان لە بەشی ناوەندی نیشتەجێن.

                                               

یەکێتیی جوگرافیناسانی نێونەتەوەیی

یەکێتیی جوگرافیگەرانی نێودەولەتی یان یەکێتیی جوگرافیناسانی جیھان کۆمەڵەیەک کە گرنگی بە ڕەھەندەکانی جوگرافیا دەدەن لەسەرانسەری جیھان لە ساڵی ١٩٢٢لە برۆکسل لە بەلژیکا دامەزراوە، بەڵام یەکەم کۆنگرەی جوگرافی لە ١٨٧١ ئەنتوێرپ بەسترا لە بەلژیکا، کە دوا ...

                                               

ئوقیانووسی باکوور

                                               

ئۆقیانووس

ئۆقیانووس یان شازەریا تەنێکی گەورەیە لە ئاوی دەریا. ئۆقیانووسەکان نزیکەی ٧١٪ی ڕووبەری زەوییان داپۆشیوە، ٣٦١،٠٠٠،٠٠٠ کیلۆمەتری چوارگۆشە، و دەتوانن تا ١٠،٩٢٣ مەتر قووڵ بن. تا ئێستا ٢٣٠،٠٠٠ لە جۆرەکانی ژیانی زەریایی ناسراوە، بەڵام زانایان بەراورد دە ...

                                               

ئۆقیانووسی ئاتلانتیک

ئۆقیانووسی ئاتلانتیک یان زەریای ئەتڵەسی دووھەمین ئۆقیانووسی گەورەی جیھانە کە ڕووبەرەکەی دەگاتە نزیکەی ١٠٦،٤ کم ٢. ئەم ئۆقیانووسە نزیکەی یەک لە پێنجی ڕووی زەویی داپۆشیوە.

                                               

ئۆقیانووسی ئارام

ئۆقیانووسی ئارام یان زەریای ھێمن گەورەترین پانتایی ئاوی و ھەروەھا گەورەترین ئۆقیانووسی زەوییە. ناوەکەی لە ناوی لاتینی Mare Pacificum ەوە وەرگیراوە ، کە جیھانگەڕی پۆرتووگالی، فەردیناند ماجەلانلە ١٥٢٠ پێی بەخشیوە. پانتایی ئەو ئوقیانووسە ١٦٥٬٧٢١٬٠٠٠ ...

                                               

ئۆقیانووسی بەستووی باشوور

ئۆقیانووسی بەستووی باشوور یان ئۆقیانووسی ئانتارکتیکا ئۆقیانووسێکە لە باشووری دنیا. ئۆقیانووسی باشوور ٢٠٣٢٧ ملیۆن کیلۆمەتر پانایی ھەیە. ئۆقیانووسی باشوور دووەمین ئۆقیانووسی بچووکی جیھانە و لە قووڵترین شوێندا ٥٨٠٥ مەتر قووڵە.

                                               

ئوقیانووسی باکوور

ئۆقیانووسی بەستووی باکوور یان ئۆقیانووسی ئارکتیک بچووکترین ئۆقیانووسی جیھانە کە پاناییەکەی ١٤٫٧٥ ملیۆن کیلۆمەتری چوارگۆشەیە. لە تەواو وەرزەکانی ساڵدا ئەم دەریا بە سەھۆڵ داپۆشراوە و لە بەر ئەمە پێواندنی قووڵاییەکەی کارێکی ئەستەمە.

                                               

ئۆقیانووسی ھیند

ئوقیانووسی هیند یان زەریای هیندی سێیەمین ئوقیانووسی گەورەی سەر زەوییە کە نزیکەی ٢٠% ئاوی جیهانی لە خۆ دەگرێت و ڕووبەرەکەی نزیکەی ٧٤،٩ ملیۆن کیلۆمەتر دووجایە. قووڵترین شوێنی ئەم زەریایە ٨٠٤٧ مەتر قووڵەو بەشی زۆری زەریاکە دەکەوێتە نیوەگۆی باشووری ز ...

                                               

دەریا

دەریا ، زەریای جیھانی یان بە سادەیی زەریا تەنێکی پەیوەندیدار بە ئاوی سوێر کە زیاتر لە ٧٠ی ڕووی زەوی داپۆشیوە ، بە کۆی گشتی قەبارەی نزیکەی ٠٠٠, ٠٠٠, ٣٣٢, ١ کیلۆمەترسێجا.کەش و ھەوای زەوی ڕێک دەخات و ڕۆڵی گرنگی ھەیە لە سوڕی ئاو و سوڕی کاربۆن و سوڕی ...

                                               

نیمچەدوورگەی کۆریا

نیمچەدوورگەی کۆریا ، نیمچە دورگەیەکە لە ڕۆژھەڵاتی ئاسیا، بەرەوباشوور دەستپێدەکات بە درێژایی ٦٨٤ مایل لە کیشوەری ئاسیا ھەتا ئۆقیانووسی ئارام وە دەوری گیراوە بە دەریای ژاپۆن تا ڕۆژھەڵات وە دەریای زەرد بۆ ڕۆژئاوا، دەربەندی کۆریا، دوو ئاو بەیەک ئەگەی ...

                                               

باج

باج ، پیتاک یان ماڵیات بریتییە لە بەشێک لە داھات یان ماڵای تاکەکان کە بە مەبەستی دانی بەشێک لە بودجە یان خەرجەمەنی گشتیو پاراستنی بەرژەوەندی کۆمەڵایەتی‌و ئابووری‌و سیاسی وڵات بەھۆی قانوون لە ڕێگای دەوڵەتەوە دادەنرێ.

                                               

پاشایەتی

پاشایەتی شێوازێکە لە حکوومەت کە تێدا کەسێک بە ناوی پاشا یان مەلەکە تێدا سەرۆکایەتی حکوومەت دەکات. لە درێژایی مێژوودا پاشا مەقامی خۆی بە ھۆی مەشرووعیەتی ئایینی، سیاسی یان ئەرتەشییەوە بە دەست ھێناوە بەڵام ھەمووکات وەکوو باوکی نەتەوە چاوی لێ کراوە.

                                               

پاشایەتی دەستووری

پاشایەتی دەستووری جۆرێکە لە حوکمی پاشایەتی کە تێیدا ھێزی شا بێجڵەو نیە. حکوومەتی پاشایەتی دەستووری خاوەنی یاسای فەرمیە و بۆ بەڕێوەبردنی وڵات چەند دەزگایەکی وەکوو ئەنجوومەنی گەورەکان و تایبەتی ھەیە. بە پێی ئاماری نەتەوە یەکگرتووەکان، ٧ وڵات لە ١٠ ...

                                               

پەرلەمان

پەرلەمان بە شاندێک دەوترێت کە لە ھەر وڵاتێک لەلایەن خەڵکەوە ھەڵدەبژێردرێ بۆ دانانی یاسا و چاودێریکردن بەسەر چۆنیتیی بەڕێوەچوونیدا. وشەی پارلەمان لە زمانی فەڕەنسەوە ھاتووە و واتە ئاخاوتن. لە کوردیدا ئەنجومەنی نیشتمانی -شی پێ دەوترێ.

                                               

چەتەسالاری

فەرمانڕەوایەتی دزوجەردە کلپتۆکراسی، جاروبار بە Cleptocracy دەنووسرێت رەگی ئەم وشەیە لە کلپتۆ Klepto واتە دزوجەردە + کراسی Cracy واتە فەرمانڕەوایەتی ھاتووە بە مانای فەرمانڕەوایەتی دەوڵەت لەلایەن دزوجەردەوە، زاراوەیەکی نەخوازراوی نارەسمیە و بەکاردە ...

                                               

خەلافەت

خەلافەت ڕژێمێکی دەسەڵاتە کە سەرکردەیەکی موسڵمان بە پێی شەریعەتی ئیسلام حکوومەتم دەکات. خیلافەت یان جێنشینی، لەبەر ئەوە وەها ناو نراوە کە خەلیفە جێگەی پێغەمبەری ئیسلام، محەممەد دەگرێتەوە بۆ سەرکردایەتی کردنی موسڵمانان و دەوڵەتی ئیسلامی. خەلافەت لا ...

                                               

دیکتاتۆری

دیکتاتۆری جۆرێک لە دەسەڵاتداریە کە چەندین تایبەتمەندی ھەیە. یەکەم، ھیچ قانوونێک لە کارا نییە بۆ بەربەست کردنی مافەکان و دەسەڵاتی دیکتاتۆر. دەوڵەت یان دیکتاتۆر دەتوانێت بە ئاسایی قانوونەکان بشکێنیت.

                                               

ڕژێمی تاک حیزبی

ڕژێمی تاک حیزبی ڕژێمێکی سیاسییە کە تیایدا بڕوای بە فرە حیزبی و پێشبڕکێی حیزبەکان نییە لە هەڵبژاردن ، کاتێ حیزبەکە دەسەڵات وەردەگرێت ڕێگری لە حیزبە سیاسییەکانی دیکە دەگرێت و چالاکییەکانیان قەدەغە دەکات ، زۆربەی ئەو دەسەڵاتانەش لە جیهاندا بە ووڵاتی ...

                                               

کۆمار

کۆماری شێوازێک لە حکوومەتە کە سەرۆکی وڵات بە ھەڵبژاردنی ڕاستەوخۆ یان ناڕاستەوخۆی خەڵک ھەڵدەبژێریێت و سەردەمی بەرپرسایەتی سەرۆککۆمار بۆ ماوەیەکی دیاریکراوە.

                                               

بەربژێر (کەسێتی)

بەربژێر یاخود پالێوراو بریتیە لە کەسێک کە پاڵپشتی دەکرێت یاخود خەڵات دەکرێت ،یان بریتیە لە کەسێک کە هەوڵ دەدات یان بیردەکاتەوە بۆ بەدەست هێنانی پلەیەک یاخود کارێکی دیاری کراو؛وەک: هەڵدەبژێردرێت بۆ پلەیەک -لەم بارەدا کەسی پاڵێوراو سەرەتا لێکۆلینەو ...

                                               

حیزب

                                               

دەنگدان

دەنگدان بریتییە لە شێوازێک کە کۆمەڵەیەک پێی ھەڵدەستێت بەمەبەستی ھەڵبژاردنی بریارێک یان دەربڕینی بۆچوونێک لەدوای چەندەھا گفتووگۆ، مشتومڕ و بانگەشەی ھەڵبژاردن. بەپێی دیموکراسی کەسەکان بە دەنگدان دادەنرێن بۆ شوێن و پلە بەرزەکان. دانیشتوانانی ناوچەیە ...

                                               

دیموکراسی

دیموکراسی شێوازیەکی حکومەرانیە کە هەموو هاوڵاتیەکی شیاو بە یەکسانی تێیدا بەشدار دەبن، کە تیایاندا بڕیارەکان بەپێی ڕێنمایییەکانی زۆرینەی ھاوڵاتیان بەھۆی پرۆسەیەکی ھەڵبژاردنی بێگەرد وەردەگیرێن. کە بارودۆخی کۆمەڵایەتی و ئابووری و فەرهەنگی لەخۆدەگرێت ...

                                               

دیموکراسییەتی نوێنەرایەتی

دیموکراسییەتی نوێنەرایەتی شێوەیەک لە شێوەکانی دیموکراتی پێکدەھێنێت و تیۆرێکی مەدەنییە کە تێیدا دەنگدەران ئەو نوێنەرانەی کە نوێنەرایەتیان دەکەن ھەڵدەبژێرن، ئەمانە نابن بە بریکاری دەنگدەران تەنھا نوێنەریانن – یان بە مانایەکی تر واتە تەنھا لەو کاتە ...

                                               

ھەڵۆ ئیبراھیم ئەحمەد

ھەڵۆ ئیبراھیم ئەحمەد لە ساڵی ١٩٥١ لە شاری کەرکووک لەدایکبووە. بەھۆی ئەوەی کوڕی سەرکردەی ناسراوی کورد، ئیبراھیم ئەحمەد بووە، لە تەمەنی منداڵییەوە تێکەڵاو بە کاری سیاسی و پێشمەرگایەتی بووە. ساڵانێکی زۆر لە ئەوروپا ژیاوە و دکتۆرای لە بواری ئەندازیار ...

                                               

ئابوورزانی

ئابوورزانی ئەو زانستە کۆمەڵایەتییەیە کە لە چالاکییە ئابوورییەکان ئەکۆڵێتەوە تا بەڵکوو بتوانێ لەو پرۆسانەی کە بەسەر بەرھەمھێنان و بەشینەوە و بەکاربردنی کاڵا و خزمەتدا زاڵن تێبگا. سەرەتا "ئابووری سیاسی"ی پێ ئەوترا، بەڵام ئابوورزانانی کۆتایییەکانی س ...

                                               

بەھای قوربانیپێکراو

بەھای قوربانیپێکراو بریتییە لەو بەھایەی یاخود لەو قازانجەی لەدەستی دەدەیت ھەرکاتێک بڕیارێک دەدەیت. کاتێک لەنێوان دوو بژاردەدا، یەکێکیان ھەڵدەبژێریت، ناتوانیت سوودمەند بیت لەوەی دیکە، ھەربۆیەش قوربانیت داوە. بیرۆکەی بەھای قوربانیپێکراو لەلاین جۆن ...

                                               

تێکڕای بەرھەمی ناوخۆیی

بەرھەمی گشتی نیشتیمانی یان GDP یەکێکە لە پێوەرەکانی پێوان لە زانستی ئابوورزانی. بەرھەمی گشتی نیشتیمانی بریتیە لە بایەخی کۆی شت ومەک و ئەو خزمەتگووزاریانەی کە لە درێژایی کاتێکی دیاریکراو ، لە وڵاتێک دا بەرهەم دێت. لەم شیکاریە دا مەبەست لە شت و مەک ...

                                               

زلابوورزانی

زلابوورزانی یان درشتابوورزانی لقێکی ئابوورزانییە کە خۆی خەریک ئەکا بە لێکۆڵینەوە و تاوتوێکردنی ئابوورێکەوە و، لە جیاتیی ئەوەی جیاجیا بازاڕەکانی لێک باتەوە، وەکوو تەڤاھییەک سەیری ئەو ئابوورە ئەکا. زلابوورزانی و وردابوورزانی، پێکەوە، دوو بوارە سەرە ...

                                               

ڕاژە (ئابوورزانی)

لە ئابوورزانیدا بە پیتەوای نابەرھەست ئەوترێ ڕاژە ، واتە ڕاژە نموونەی شتومەکی ئابووریی نابەرھەستە. کارگەلێ وەک سەرتاشی، ژمێریاری، ڕاوێژکاری، فێرکاری، چارەسەریی پزیشکی، یا گواستنەوەی نەفەر و کەلوپەل ھەموو بە ڕاژە ئەژمێردرێن. ھەروەھا، بەو دانوستانەش ...

                                               

کۆمپانیا

                                               

گومرگ

گومرگ یان سەرانە بریتییە لە باج یان وەرگرتنی پارە یان پولی دارایی بەبیانووی پاراستن و ئاسایشی بازرگانی وکاڵا نێودەولەتیەکان کە بەشێوەی خاڵی پشکنین لەسەرسنورە نێودەولەتیەکان دادەنرێت. باجی گومرگ ڕۆڵێکی کاریگەری ھەیە بەسەرئابووری ناوەخۆی وڵات، ھەرو ...

                                               

وردابوورزانی

وردابوورزانی لقێ لە ئابوورزانییە کە ئاکاری تاکەکان و ڕێکخراوە بچووکەکان لە کاتی بڕیاردانیان لەسەر چۆنیەتیی تەرخانکردنی سەرچاوەکاندا تاوتوێ ئەکاتەوە. لە بازاڕ، کە شوێنی کڕین و فرۆشتنی شتومەک و ڕاژەیە، ئەمە زیاتر کاربردی ھەیە. وردابوورزانی سەرنج بە ...

                                               

فۆتۆن

فۆتۆن بچوک ترین یەکەی تیشکی کارۆموگناتیسیە کە خێراییەکەی لە بۆشاییدا یەکسانە بە خێرایی ڕووناکی. ھەر یەک لە شەپۆلی ڕادیۆیی، ڕووناکی، تیشکی ئێکس، و تیشکی گاما لە فۆتۆن پێک ھاتوونە. بارستایی وەستاوی فۆتۆن یەکسانە بە سفر. خێراییەکەی لە ناوەندێکەوە بۆ ...

                                               

وێنەگرتنی شیلرن

وێنەگرتنی شیلرن کردارێکی بینراوە کەلە وێنەگرتندا بەکاردێت بۆ دەرخستنی شلەی نقووم بوو، بە پشت بەستن بە فیزیای دا لە دا دراسەی بۆ کراوە پشت دەبەستێ بە ھەندەسەی لە ڕووی وێنەگری بەدەوری ئەو تەنۆلکانەی کەلەھەوادا ھەن.

                                               

وێنەگری

وێنەگری یان فۆتۆگرافی کاری وێنەگرتنە. وشەی PHOTOGRAPHY لە ئەسلدا لە دوو وشەی بەمانای و بە مانای نووسین پێک ھاتووە کە لە دوو وشەی یۆنانی وەرگیراون، کە واتە PHOTOGRAPHY بە مانای. ئێمە لە کوردیدا وشەی وێنەگری لە بەرامبەر PHOTOGRAPHY بە کاردێنین، دەت ...

                                               

ئەندازیاریی شارستانی

ئەندازیاریی شارستانی یان ئەندازیاری ئاوەدانی ، لقێکی ئەندازیارییە کە مامەڵە دەکات لەگەڵ داڕشتن، نەخشەکێشان و بنیاتنان و بەردەوامپێدانی ژینگە بنیاتنراوە فیزیکی و سروشتیەکان لە نێوانیاندا وەک ئیشی ڕێگا و پردەکان و نۆکەندەکان و بەنداوەکان و بیناکان، ...

                                               

ئەندازیاریی میکانیکی

ئەندازیاریی میکانیکی لقێکی ئەندازیارییە کە بنەما فیزیکی و بیرکارییەکان لەگەڵ زانستی ماددە گرێ دەدات بەمەبەستی دیزاینکردن، شیکردنەوە، دروستکردن، و ھێشتنەوەی سیستەمە میکانیکییەکان. ئەندازیاریی میکانیکی یەکێکە لە لقە کۆن و فراوانەکانی لقەکانی ئەنداز ...

                                               

بەڕێوەبردنی سامان

بەڕێوەبەرایەتیی سامان بریتیە لە چۆنیەتیی بەڕێوەبردنی ھەر جۆر سامان و سەرمایەیەک کە ھی کەسێک یان کۆمپانیایەکە لە سەردەمی دروست بوونیەوە تا تیاچوونی. بۆ نموونە سەبارەت بە ژێرخانێک وەکوو پردێک، بەڕێوەبەرایەتیی سامان لە دوای دروست بوونیەوە چاودێریی د ...

                                               

بەڕێوەبەرایەتیی سامانی ژێرخانەکان

بەڕێوەبەرایەتیی سامانی ژێرخانەکان بریتییە لە بەکارھێنانی تەکنیکەکانی بەڕێوەبەرایەتیی سامان بۆ مەبەستی بەڕێوەبردنی باشتری ژێرخانەکان. کاتێک قسە لە بەڕێوەبەرایەتیی سامانی ژێرخانەکان دەکرێت، زیاتر مەبەست لە ژێرخانە فیزیکییەکان وەک ڕێگە، پرد، تۆڕی ئا ...

                                               

بەڕێوەبەری

بەڕێوەبردن بریتییە لە کار و ڕەوتی بەکارھێنانی کاریگەر و کارامەی سەرچاوەکانی مادی و مەعنەوی لە بەرنامەڕێژی، ڕێکخستن، بەرھەڤ کردنی دەرفەتەکان، بەڕێکردن و چاودێری؛ بە مەبەستی گەیشتن بە ئامانجە ڕێکخراوەیییەکان بەشێوەی پەسەند.

                                               

چەرخی PDCA

چەرخی PDCA مێتودێکی کاریگەر و ئاسانە بۆ پلانڕێژی و دیزاینی ستراتیژ و بەرنامەی نوێ بە مەبەستی گۆڕانکاری و فراژووتنی بەرهەمهێنانی کاڵا و خزمەتگوزاری. چەرخی PDCA، ساڵانی 1930 لە لایەن فیزیکناسی ئەمەریکایی (Walter Shewhart (1891-1967 هاتە داڕشتن بەڵا ...

                                               

سینێرجی

سینێرجی بریتییە لە بەرھەمی کارلێکی بەیەکەوەی دوو شت کە زیادترە لە کۆی کارلێکی ھەرکامێکیان بە جیا. بۆ نموونە ئەو مراویانەی کە بە تەنھا دەفڕن کارایی فڕینیان کەمترە لەو مراویانەی کە بەیەکەوە لە شێوەی "٧" دەفڕن. لەم نمونەیەی باس کرا، ھەماھەنگی نێوان ...

                                               

کارگێڕیی کات

بەڕێوەبەرایەتیی کات بریتیە لە ئەنجامدانی پرۆسەی پلاندانان و بەجێھێنانی چاودێری کردن بەئاگا لەسەر بڕێک لەکات کە کۆمەڵێک چالاکی تایبەت بەسەری دەبات بەمەبەستی کاریگەریو لێھاتووی وزیادکردنی بەرھەم بیردۆزەکانی کات ١- پێشینەی ریزکراوی ستسڤن کۆفی ٢- بنە ...

                                               

کۆبوونەوە

کۆبوونەوە بە کۆبوونی دوو یان چەند کەس لەگەڵ یەک دەڵێن کە سەبارەت بە یەک یان چەند مژار زۆرتر بە شێوەیەکی فەرمی لێدوان دەکەن.

                                               

ئاستەکانی پێوانەکردن

ئاستەکانی پێوانەکردن ئەو ئاستانەن کە لە پرۆسەی پێوانەکردن بەکاردێت بەپێی ئامانج و مەبەستی بەکارھێنانی گۆرانکاریان بە سەردادێت بە شێوەیەکی گشتی ئاستەکانی پێوانەکردن لە چوار جۆردا کورت کراونەنەتەوە کە بەپێی قۆناغی ئەنجامدانیان و سروشت و تایبەتمەندی ...

Free and no ads
no need to download or install

Pino - logical board game which is based on tactics and strategy. In general this is a remix of chess, checkers and corners. The game develops imagination, concentration, teaches how to solve tasks, plan their own actions and of course to think logically. It does not matter how much pieces you have, the main thing is how they are placement!

online intellectual game →