ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 38



                                               

ھەورەبان

ھەورەبان بەرزترین بەشی خانووێکە، کە ڕاستەخۆ دەکەوێتە ژێر بانی خانووەکە، بە زۆری یەک پەنجەرەی بچووی ھەیە، و بۆ گەیشتن پێی کەڵک لە پەیژە وەردەگیرێت. ھەندێک جار بەکاردەھێندرێت وەکوو کۆگا. ھەندێک خەڵکیش وەکوو ژووری نووستن بەکاری دەھێنن. گەیشتن بە ھەو ...

                                               

چیمەنتۆ

چیمەنتۆ یان سمیت یان سیمان ماددەیەکی لکێنەرە کە لە دروستکردنی کۆنکریتدا کەڵکی لێ‌وەردەگیرێ. بە گشتی بە ھەموو ماددەیەکی لکێنەر کە کۆمەڵێک ماددەی ڕەق پێکەوە بلکێنێت سیمان یان چیمەنتۆ دەوترێت. لە زەویناسیدا بە ئەو ماددەی کە کۆمەڵێک وردە بەرد پێکەوە ...

                                               

قیڕ

قیڕ ناسراوە بە قیڕی سروشتی جۆرێکی نەوتی لینجی، ڕەشی، لچکاوی نیمچە-ڕەقە. ئەم ماددەیە لە نێو سروشتدا دەدۆزرێتەوە، یاخود دوای پاڵاوتنی نەوت لە پاشماوەکانی ئامادە دەکرێت. بەر لە سەدەی بیستەم دەستەواژەی asphaltum - ئەسفاڵتم" بۆ ئەم ماددەیە بەکارھاتووە ...

                                               

ماددەی بینا

ماددەی بینا ھەر ماددەیەکە کە بەکاربھێندرێت بۆ مەبەستەکانی دروستکردن. کۆمەڵێک ماددەی بەخۆدروستبووی سروشتی، وەکوو گڵ، لم، دار و بەرد، و ھەتا گەڵاکانیش بەکاردەھێندرێن بۆ دروستکردنی بیناکان. وەک بەشێک لەو ماددە سروشتییانە، کۆمەڵێک ماددەی دەستکردی مرۆ ...

                                               

ڤایرۆس

ڤایروس یان پاڵاوتە وردکەی زۆر بچووکن. لە ناوکەترشی ڕایبۆزی و بەرگی پرۆتینی پێک دیت. ھەر چەندە ڤایرۆس زیندەوەر نییە. لەگەڵ ئەوەیش گرنگن لە تووشکردنی زیندەوەران بە نەخۆشی و یارمەتیدەرن لە بواری لێکۆڵینەوە بو ماوەییەکان کە دەبنە ھۆی گۆڕان لە فەرمانە ...

                                               

میکرۆب

میکرۆب ، میتەن یان وردەئۆرگانیزم یان وردەزیندەوەر بە ئۆرگانیزمێک دەوترێ کە میکرۆسکۆپی بێ. بە زانستی توێژینەوەی میکرۆبەکان دەگوترێت میکرۆبناسی. لە ساڵی ١٦٧٥وە، پاش ئەوەی کە ئانتۆنی فان لیوێنھۆک بە میکرۆسکۆپێک کە خۆی دروستی کردبوو میکرۆبەکانی دۆزیە ...

                                               

ئۆتۆ ھاینریش واربورگ

ئۆتۆ ھاینریش واربورگ ژینناسی خەڵکی وڵاتی ئەڵمانیایە. کە لە ساڵی ١٩٣١ بەھۆی دۆزینەوەی چۆنیاتی کارکردنی ئەنزیمەکان بوو بە براوەی خەڵاتی نۆبێل لە زانستی ئەرکی ئەندام و پزیشکی.

                                               

چارڵز داروین

چارڵز ڕۆبێرت داروین ، بڕوادار بە فەلسەفەی سروشت؛ خەڵکی ئینگلیز، ئەو کەسایەتییە بوو وا ئەو بەڵگانەیە خستە بەر دەست کەوا ئەسلمێنێت ھەموو جۆرەکانی ژیان لە پرۆسەیەکدا کە ناوی نا ھەڵبژاردنی سروشتی لە بنەیەکی ھاوبەش و لە درێژەی زەمەن‌دا پێگەیشتوون. لە ...

                                               

ئانیشک

ئانیشک جومگەیەکە دەکەوێتە نێوان ئێسکەکانی باسکی سەرەوە و باسکی خوارەوە. ھەموو مرۆڤێک ٢ ئانیشکی ھەیە، کە ڕێگەی پێ دەدات بۆ کردنەوە و نووشتاندنەوەی باسکی خوارەوە. ھەروەھا ڕێگە بە سووڕانەوە باسک دەدات. جوڵانەوەی ئانیشک لە ڕێی ٣ بەندۆکەوەیە.

                                               

باسک

باسک ، قۆڵ یان بازوو ، یەکێکە لە پەلەکان، ھەموو مرۆڤێک دوو باسکی ھەیە، لە خوارەوەی ملیان بۆ دەرەوەی لەشیان درێژبووەتەوە. کۆتاییی ھەر باسکێک دەستێکە. مرۆڤەکان باسکەکان و دەستەکان بەکاردێنن بۆ ئەنجامدانی کارەکان و گرتنی شتەکان. ھەندێک لە گواندارە ڕ ...

                                               

برۆ

برۆ بریتییە لە ھێڵە مووێک، کەوتووەتە ٢سم سەرووتر لە چاوەکان. برۆیەکان پارێزگاری لە چاوەکان دەکەن، لەو کاتەی ئارەقە یان ئاو لەسەر دەموچاوە و لەکاتی بەرزی گەرمی خۆرەتاودا. توانای جوڵاندنی برۆیەکان کاریگەریێکی دیاری ھەیە لە دەربڕینی ڕووخسار.

                                               

پریمات

                                               

پلازمید

پلازمید بریتییە لە گەردی دی ئێن ئەیی ئەڵقەیی، ئاسایی لە بەکتریا، گیا و ژمارەیەک لە کارگدا ھەیە، و ھەندێک بۆھێڵی پەیدابووی تێکەڵبووی بۆماوەی تێدایە. پلازمید دەتوانێت دووھێند ببێت بە شێوەی سەربەخۆ لە کڕۆمۆسۆمی سەرەکی. ھەر پلازمیدێک شوێنی تایبەت بە ...

                                               

تاقیگەی پزیشکی

تاقیگەی پزیشکی یان نەخۆشخانەی پزیشکی تاقیگەیەکە کە پێویستە بۆ ئەوەی زانیاری بەدەست بھێنرێت لەسەر نەخۆش یان ئەو کەسانەی پشکنین دەکەن لێی یان یارمەتی نەخۆش دەدات تا پێش لە نەخۆشییەک بگرێت بەر لەوەی زیاتر گەشە بکات

                                               

ترشی نووکلێیک

ترشی نووکلێیک یان ناووکەترش گەردێکە لە چەند یەکەیەکی بچووک، کە پێیان دەڵێن نیوکلیۆتایدەکان دروست بووە. ترشە ناوەکییەکان ھەموو ئەو زانیاریانەیان تێدایە کە خانە پێویستی پێیەتی بۆ بەرھەم ھێنانی پرۆتینەکانی ترشە ناووکییەکان گەردی گەورەت لە گەردی بچوو ...

                                               

تەنیشتە ھێڵ

تەنیشتە ھێڵ ھێڵێکی لاوازی بینراوە لەسەر ھەردوو لای لەشی ماسیدایە کە بەدرێژاییی لەش درێژ دەبێتەوە و ئەمەش ئاماژەکەرە بۆ ناوچەکانی ھەستکردن کە لەرینەوەکان لە ئاودا ئاشکرادەکات.

                                               

جۆرە

                                               

جێنەتیک

جێنەتیک یان بۆماوەزانی لقێکە لە لقەکانی زانستی ژینناسی. ئەو میکانیزمانە دەگرێتەخۆ کە بەھۆیانەوە سیفەتەکان لە باوکودایکانەوە بۆ وەچەکان دەگوازرێنەوە.

                                               

چالگ

                                               

چزوو

چزوو ، چز یان چزە ئەندامێکی جەستەی بڕێک لە گیانلەبەرانە کە بە کەڵکگرتن لێی گیانلەبەرانی تر دەچزن، واتە دەیدەن پێیانەوە. چزوو لە زۆرێک لە مێرووەکاندا ژار دەگوێزێتەوە، بەڵام بڕێک لە چزووەکان ژاراوی نین. چەند نموونە لەو گیانلەبەرانەی چزوودارن و دەتو ...

                                               

دەست

دەست بەشێکی لەشە و کەوتووەتە کۆتاییی باسک، ھەر مرۆڤێک دوو دەستی ھەیە. ئاسایی ھەر دەستێک پێنج پەنجەی ھەیە، چوار پەنجە لە تەنیشت یەکەوە، لەگەڵ گەورەپەنجە. لە ناوەوەی دەست ناولەپ ھەیە، کاتێک ھەموو پەنجەکان بەیەکەوە دەنووشتێنرێنەوە شێوەی دەست دەگۆڕێت ...

                                               

دیواری خانە

دیواری خانە داپۆشەری خانەی ڕووەکەکان و بەشێکی تری گیانەوەرە، پێکھاتەیەکی ڕەقە کەدەکەوێتە بەشی دەرەی پەردەی خانە. ئەم دیوارە ڕەقە یارمەتی گیانەوەرەکە دەدات بۆ پاڵپشت و پاراستنی.

                                               

زیندەوەری ناوک سەرەتایی

زیندەوەری ناوک سەرەتایی زیندەوەرێکە لە یەک خانە پێکدێت و ناوکی دیاریکراو بە بەرگی نییە. زیندەوەرە ناوک سەرەتایەکان توانای جووڵەیان ھەیە ئەویش وزە بەدەستدێنێ و زۆردەبێ ھەروەکوو خانە ناوکدارەکان کە پێیان دەڵێن ناوک ڕاستەقینەکان

                                               

ڕۆشنە وردبینەکان

ڕۆشنە وردبینەکان زیندەزانان ئاسایی بۆ بینینی زیندەوەرە بچووکەکان و خانەکان ڕۆشنە وردبینی ئاوێتە بەکاردەبەن. زاناکان ڕۆشنە وردبینەکان بەکاردەھێنن بۆ ئەوەی بەھۆی ڕۆشنە وردبینی ئاوێتەوە ببینیت نموونەیەک دەخەیتە سەر سلایدێکی شووشەیی بەڵام پێویستە نمو ...

                                               

ڕەپبوونی کێر

ڕەپبوونی کێر بە ڕەق و ڕاست بوونی ئەندامی نێرینە دەڵێن. لەم کاتەدا ئەندامی نێرینە گەورە و ڕاست دەبێت. ڕەپبوون کاتیکە کە شانەی ئەندامی نێرینە پر دەبێت لە خوێن تا ڕەوتی تێ ڕۆیین بە دۆڵان بە ئاسانی ڕوو بدات.

                                               

ڕەفتاری زگماکی

ڕەفتاری زگماکی یان ڕەفتاری سکماکی ئەو ڕەفتارەیە کە بەھۆی بۆھێڵەکانەوە بۆماوەیییانە دەگوازرێتەوە. کاوێژکردن لە مانگای بچووک بۆماوەیییانە بەدەستی دێنی، خواستی فڕین لە ھەنگ بۆماوەیییانە بەدەستی دێنێ. ھەندێ لە ڕەفتاری زگماکی لە لەدایکبوونەوە دەست پێد ...

                                               

سووڕی شیبوونەوە

سووڕی شیبوونەوە ڕێگایەکە بۆ زۆربوونی ڤایرۆس کە بە خانەی خانەخوێ دەنووسێت بۆماوەماددەکەی دەخاتە ناوی، وە دەیگۆڕێت بە شێوەیەک ڤایرۆس دروست دەکات. سووڕی شیبوونەوە تاکە شت کە تێیدا ڤایرۆسەکان لە زیندەوارن دەچن، ئەوەیە کە ڤایرۆس ژمارەیەکی زۆر تاک بەرھ ...

                                               

قەوزەبەرد

قەوزەبەرد بارستەیەکە لە خانەی کەڕوو و قەوزە کە لە پەیوەندییەکی ھاوگوزەرانیدا گەشەدەکەن. لەسەر دیوار، بەرد و درختەکاندا دەژین. زۆر جۆراوجۆرە و زیاتر لە ٢٠٬٠٠٠ جۆری ناسراوی قەوزەبەرد تۆمار کراوە. بڕێکیان شکڵیان وەک گەڵایە، بڕێکیان وەک شاخ و پۆپی دا ...

                                               

کەتۆکالا لەکریمۆسا

                                               

گوێ

گوێ ئەو ئەندامەیە کە دەنگ وەردەگرێت و دەیناسێتەوە و هاوسەنگیی ناوەکی دەپارێزێت. گوێ لە سێ بەشی سەرەکی پێک دێت ئەوانیش گوێی دەرەوە و گوێی ناوەوە و گوێی ناوەڕاست.

                                               

لاق

لاق یان قاچ شتێکە بەکاردێت بۆ ڕاگرتن و پاڵپشی شتەکان؛ بەمەبەستی بەرزڕاگرتنیان. مرۆڤەکان و باڵندەکان خاوەنی دوو لاقن. ھەندێکی تەنی تریش لاقیان ھەیە، بە نموونە مێز و کورسی، بۆ ڕاوەستانیان. بە شێوەیەکی ئاسایی گیانلەبەران ٢ یان ٤ لاقیان ھەیە؛ نموونە ...

                                               

مێروولە

مێروولە جۆرەیەکە لە گیانلەبەران، لە مێرووە کۆمەڵایەتییەکانە. کە دەتوانێت لەگەڵ مرۆڤدا بژیێت. سەر بە خێزانی. زیاتر لە ٢٢٫٠٠٠ جۆری مێروولە ھەیە. زیاتر لە ١٢٫٥٠٠ جۆریان پۆڵێنکراون.

                                               

ناوجەستەیی

ناو جەستەیی بریتیە لەو تاقی کردنەوانەی کە لە ژینگەیەکی ڕاستەقینە دا جێبەجێ دەکرێن. لەم شێوە لێکۆڵینەوەیەدا گشت فاکتەرەکان بە شێوەیەکی ڕاستەقینە دەخرێنە سەر نمونەی لێکۆڵینەوەکە. بە پێچەوانەوە تاقیکردنەوەکە دەشێ دەرو جەستەیی بێت کە تێیدا ژینگەکە لە ...

                                               

نیاندەرتاڵ

نیاندەرتاڵ ئەو مرۆڤە کۆنانە بوون کە نزیکەی ٤٠,٠٠٠ ساڵ لەمەوپێش لەناوچوون. وا دیارە کە ئەوان لە ئەورووپاوە سەریان ھەڵداوە و دواتریش بە ناوچەکانی باشووری ڕۆژا و ناوەڕاست و باکووری ئاسیادا بڵاوبوونەتەوە. ھەر لە ئاسیادا، ئەوان ھەزاران کەلوپەلی بەردین ...

                                               

وریاکەرەوە (فیزیۆلۆجی)

کارتێکەر یان وریاکەرەوە ھەرشتێکە ببێتە ھۆی کاردانەوە یان گۆڕان لە زیندەوەر یان لە بەشێکی زیندەوەردا ھەموو زیندەوەران لە توانایندایە ھەیە بە گۆڕانکاری ژینگەکەیان کاریان تێ بکرێت ھەروەھا توانای وەلام دانەوەی ئەو گۆڕانکاریەیان ھەیە کاتێ بیلبیلەی چاو ...

                                               

ھاوسەنگیی ناوەکی

ھاوسەنگی ناوەکی پاراستنە لە جێگری باری ناوەوەی زیندەوەر لە ژینگەیەکی گۆڕاودا ھەرچەند لە ژینگەی زیندەوەر لەوانەیە بگۆڕدرێت، بەڵام بارودۆخی ناوەوەی زیندەوەر دەبێت بە نەگۆڕی بمێنێتەوە چونکە زیندەکردارەکانی زیندەوەران زۆر لە کارلێکی کیمیایی جۆراوجۆر ...

                                               

ھاوگوزەرانی

ھاوگوزەرانی لە ژینناسیدا یەکێکە لە کارلێکەکانی نێوان جۆرە جیاوازەکانی زیندەوەران. ئەوانیش بریتین لە "نێچیرگرتن، مشەخۆری، بەرامبەرکێ، سوود گۆڕکێ، و ھاوژیانی". ئەم پەیوەندییە ھاوگوزەرانییانە بەشداری دیاریکردنی سروشتی کۆمەڵگە زیندەیییەکان دەکەن. ھەر ...

                                               

ھەسکی

                                               

ھەمیشە سەوز

ھەمیشە سەوز ڕوەکێکە کە گەڵاکانی بۆ ماوەی ساڵێک خۆیان دەگرن، کە جیاوازە لەگەڵ ڕوەکە وەرزییەکان کە گەڵاکانیان لەدەست دەدەن لە کاتی زستان. لێرەدا زۆر جۆر ھەیە لە داری ھەمیشە سەوز. دەروازەی ڕوەک دەروازەی ژینناسی

                                               

ھێلکە

ھێلکە پێکھاتووە لە پارێزەرێک کە ئاولەمەیەکی ئاژەڵی تێدا پەرەدەسێنێت. کاتێک ئەو ئاژەڵە گەیشتە قۆناغی پێگەیشتوویی، ھێلکەکە دەشکێت و یەتە دەرەوە. باڵندەکان و خشۆکەکانیش ھێلکە دادەنێن. ھێلکەی ھەندێک لە ئاژەڵانی وەک مریشک لەوانەیە وەک خۆراک بەکاربێن.

                                               

گیانلەبەرناسی

زانستی زیندەوەر ئەمانە لەخۆ دەگرێ: فەرمانەکان گواستنەوەی ماددەکانی ژیان لەنێوان جیلەکاندا. ڕێگاکانی پێکەوە ژیان ناوەرۆک یەکێکە لە لقەکانی زانستی زیندەزانی و زانستی ڕووەک.

                                               

بیردۆزی خانە

بیردۆزی خانە نزیکەی ساڵ تێپەڕی پێش ئەوەی زانایان دەست بکەن بە ڕێکخستنی تێبینیەکانیان ، ئەو تێبینیانەی ڕۆبەرت ھووک و ڤان لیڤینھۆک دەستیان پێکردبوو لە بیردۆزێکی یەکگرتوودا کە ناوی نرا بیردۆزی خانە. ئەم بیردۆزە سێ بەند لە خۆ دەگرێت کە ئەمانەن: ھەموو ...

                                               

تەنیایی

تەنیایی لە بەرامبەر کێشەکانی دوورەپەرێزی یان کەمایەسی ھاودەم جۆرە وەڵامێکی ئاڵۆز و پتر بێزراوە. زۆرجار ئەم کاردانەوە بەھۆی دڵەڕاوکێی کەمی پەیوەندی وەرگرتن و ھاوبەشبوون تەک جۆرەکاسایەتیە جیاوازەکانی دەوروبەرە، کە لەمێژدا دەستی پێکردووە بۆ داھاتووی ...

                                               

ڕۆمانس (ئەوین)

                                               

ئەنارکی

ڕیشەی وشەی ئەنارکی" anarchy" بۆ زمانی یۆنانی دەگەڕێتەوە. پێشگری یا بە واتای" نا”،" بەبێ”،" نەبوون” لەتەک واژەی archos کە بە واتای" فەرمانڕەوا”،" بەرێوەبەر”،" سەرۆک”،" فەرماندەر” یا" دەسەڵاتدار” دێت، یا بەو جۆرەی کە پیتەر کرۆپۆتکین Peter Kropotkin ...

                                               

بەرھەمھێنی

بەرھەمھێنی پێواژۆی ئاوێتەکردنی تێخستەگەلی جۆراوجۆری ماددی و ناماددییە بە مەبەستی دروستکردنی شتێ بۆ مەسرەفکردن. ئەکرێ بوترێ بەرھەمھێنی بریتییە لە وەدیھێنان و پێگەیاندنی بەرھەم، واتە شمەک یا ڕاژەیێ کە بایەخی خۆی ھەیە و لەچاو بەکاربەرەکەیەوە بەکەڵکە ...

                                               

سپۆرت چێک

سپۆرت چێک بە گەورەترین ھاوبەشگا دادەنرێت لەکەنەدا بۆ فڕۆشتنی جلوبەرگ و پێداویستی وەرزشی، ھاوبەشگاکە بەپێی ساڵی ٢٠١٧ بڕی ١٩٥ لق و باژێڕی ھەیە لەسەرانسەری جیھان، تاکە باژێڕی نیشتمانیە لەکەنەدا بۆ بواری وەرزشی لەکاتێک لە ھەرێمەکانی باکوری خۆڕئاوا و ...

                                               

پەروەردە

                                               

پێوانەکردن

پێوانەکردن بریتییە لە کۆمەلێک کردار کە دەست نیشانی و پێناسەی ئەو سیفەتە دەکات کە پێویستە بپێورێت و وەرگێرانی ئەم زانیاریانە بۆ شێوەیەک کە بە ئاسانی وەسف بکرێت و بە ئاستێکی گونجاو و بەوردی. لە زانستدا، پێوان بریتییە لە ڕەوتی بەدەستھێنانی گەورەییی ...

                                               

ھەڵسەنگاندن

ھەڵسەنگاندن پرۆسەیەکی کردارییە کۆمەلێک ھەنگاوی بەک لە دوای یەک لە خۆ دەگرێت لە بواری پەروەردا دا بریتییە لە دەرکردنی کۆمەلێک بریار دەربارەی سەرکەوتنی فێرخواز و بەروپێش چوون. ھەلسەنگاندن پرۆسەیەکی ئامانجدارە کە پێشتر ئامادەکاری بۆ کراوە

Free and no ads
no need to download or install

Pino - logical board game which is based on tactics and strategy. In general this is a remix of chess, checkers and corners. The game develops imagination, concentration, teaches how to solve tasks, plan their own actions and of course to think logically. It does not matter how much pieces you have, the main thing is how they are placement!

online intellectual game →